Od 1 marca wyższe emerytury i renty
Od 1 marca wyższe emerytury i renty
Znamy już wskaźnik waloryzacji, czyli współczynnik, o jaki zostaną zwiększone świadczenia emerytalno-rentowe wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W wyniku corocznej waloryzacji, od marca br. emerytury, renty i niektóre inne świadczenia zostaną podwyższone o 4,62%.
Zasady przeprowadzania waloryzacji regulują przepisy art. 88–90 i 93 ustawy z dn. 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227), zwanej dalej ustawą o FUS. Emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dn. 01.03. Waloryzacja polega na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru przez wskaźnik waloryzacji – obejmuje ona emerytury i renty przyznane przed jej terminem, czyli przed dniem 01.03.2010 r. (art. 88 ust. 2 i 4 ustawy o FUS).
Waloryzacji podlega kwota świadczenia (oraz podstawa) w takiej wysokości, jaka przysługuje emerytowi (renciście) w ostatnim dniu lutego.
Osoby, które obejmie podwyżka świadczeń, to:
- emeryci,
- osoby otrzymujący rentę (z tytułu niezdolności do pracy, rodzinną, socjalną),
- osoby otrzymujące zasiłki i świadczenia przedemerytalne,
- osoby otrzymujące emerytury i renty z KRUS.
Aby otrzymać wyższą emeryturę (rentę), osoba uprawniona nie musi składać wniosku – świadczenia zostaną zwaloryzowane automatyczne przez ZUS (art. 93 ustawy o FUS). Zmiana wysokości emerytur i rent w ramach waloryzacji następuje z urzędu.
Osoby uprawnione o podwyżce świadczeń zostaną powiadomione przez ZUS – w stosownej wiadomości powinny zostać zamieszczone następujące informacje:
- kwota świadczenia (brutto) – przeliczona po 01.03.2010 r.,
- wskaźnik waloryzacji,
- obowiązkowe odliczenia od świadczenia, pobierane przez ZUS (składka zdrowotna i zaliczka na podatek dochodowy) oraz
- nowa kwota świadczenia netto.
Wysokość najniższych świadczeń
Na skutek waloryzacji emerytur i rent podwyższeniu uległy najniższe świadczenia wypłacane przez ZUS. Kwoty najniższych emerytur i rent obowiązujące od marca br. przedstawiono w tabeli.
| Świadczenie |
Kwota | |
| do lutego 2010 r. | od marca 2010 r. | |
| emerytura | 675,10 zł | 706,29 zł |
| renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, renta rodzinna | 675,10 zł | 706,29 zł |
| renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy |
519,30 zł | 543,29 zł |
Najniższe renty wypadkowe – zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dn. 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t. jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322) – również podlegają waloryzacji. Zasady tej waloryzacji, w tym wskaźnik używany do podwyższenia świadczeń, są analogiczne do określonych w ustawie o FUS. Najniższe renty wypadkowe od marca br. wynoszą:
| Renta wypadkowa: | Kwota | |
| do lutego 2010 r. | od marca 2010 r. | |
| z tytułu całkowitej niezdolności do pracy | 810,12 zł | 847,55 zł |
| z tytułu częściowej niezdolności do pracy | 623,16 zł | 651,95 zł |
Najniższe świadczenia zostaną po 01.03.2010 r. automatycznie podwyższone przez ZUS.
Dodatki do emerytur i rent
Waloryzacja powoduje, iż wzrastają również kwoty dodatków do świadczeń – obowiązek ich ponownego przeliczenia wynika z dyspozycji, zawartych w przepisach:
- art. 75 ust. 3 ustawy o FUS – dotyczy dodatku pielęgnacyjnego (w tym dodatku pielęgnacyjnego dla inwalidów wojennych, o którym mowa w art. 12 ustawy z dn. 29.05.1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin – Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87, z późn. zm.),
- art. 76 ust. 3 ustawy o FUS – dotyczy dodatku dla sierot zupełnych,
- art. 15 ust. 5 ustawy z dn. 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego (t. jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371, z późn. zm.) – dotyczy dodatku kombatanckiego oraz kompensacyjnego (który wynosi 15% dodatku kombatanckiego – art. 20 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy),
- art. 90 ust. 4 ustawy z dn. 26.01.1982 r. Karta Nauczyciela (t. jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674, z późn. zm.) – dotyczy dodatku za tajne nauczanie.
Wysokość wspomnianych wyżej dodatków przed i po waloryzacji przedstawiono w tabeli.
| Dodatek | Kwota | |
| do lutego 2010 r. | od marca 2010 r. | |
| pielęgnacyjny | 173,10 zł | 181,10 zł |
| dla sierot zupełnych | 325,36 zł | 340,39 zł |
| kombatancki | 173,10 zł | 181,10 zł |
| kompensacyjny | 25,97 zł | 27,17 zł |
| pielęgnacyjny dla inwalidy wojennego | 259,65 zł | 271,65 zł |
| za tajne nauczanie | 173,10 zł | 181,10 zł |
Wzrost innych świadczeń
Od dn. 01.03.2010 r. – w związku z waloryzacją – podwyższone zostaną także inne świadczenia, mianowicie:
- renty rodzinne,
- renty socjalne oraz
- zasiłki i świadczenia emerytalne.
Osobom uprawnionym do renty rodzinnej (określonym w art. 65–72 ustawy o FUS) ZUS wypłaca:
- 85% świadczenia (emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy), które przysługiwałoby zmarłemu – dla 1 osoby uprawnionej,
- 90% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu – dla 2 osób uprawnionych,
- 95% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu – dla 3 lub więcej osób uprawnionych
– waloryzacja rent i emerytur spowoduje więc automatyczne podwyższenie kwot rent rodzinnych.
Renta socjalna wypłacana jest na podstawie ustawy z dn. 27.06.2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. Nr 135, poz. 1268, z późn. zm.) osobom wskazanym w art. 2. Wysokość renty – określona w art. 6 cyt. ustawy – wynosi 84% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Renta socjalna również podlega waloryzacji – na zasadach i w trybie określonych dla emerytur i rent z FUS. Do lutego br. jej wysokość wynosiła 567,08 zł, po podwyższeniu o wskaźnik waloryzacji (4,62%) uprawnionym wypłacane będzie 593,28 zł.
Na analogicznych zasadach waloryzowane są kwoty świadczeń (i zasiłków) przedemerytalnych. Dyspozycja ta zawarta została w art. 3 ust. 2 ustawy z dn. 30.04.2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120, poz. 1252).
Kwota świadczenia przedemerytalnego – wynosząca 804,02 zł miesięcznie, zostanie podwyższona od marca 2010 r. do 841,17 zł.
Ustalanie wskaźnika waloryzacji
Podwyżka świadczeń zależy od wysokości wskaźnika waloryzacji. Ustalanie wskaźnika waloryzacji reguluje art. 89 ustawy o FUS.
W art. 89 ust. 1 ustawy o FUS zawarto dyspozycję, iż wskaźnik waloryzacji jest równy średniorocznemu wskaźnikowi wzrostu cen, powiększonemu o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnych płac w gospodarce.
Wskaźnik wzrostu cen jest natomiast ustalany według trybu określonego w art. 89 ust. 2 ustawy o FUS – uwzględnia on:
- wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem lub
- wzrost cen towarów i usług dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów – jeżeli jest on wyższy niż wskaźnik wzrostu ogółem.
Ponadto, zgodnie z zapisem art. 89 ust. 3 ustawy o FUS, wskaźnik waloryzacji może zostać dodatkowo zwiększony pod warunkiem, że negocjacje w ramach Trójstronnej Komisji ds. Społeczno-Gospodarczych ustalą wyższy wskaźnik waloryzacji niż wynikający ze wzrostu cen towarów i usług oraz wynagrodzeń. W tym roku ustalono, że wskaźnik nie zostanie powiększony ze względu na trudną sytuację finansową budżetu państwa.
Zarówno wartość wzrostu cen, wysokość przeciętnego wynagrodzenia, jak i wartość samego współczynnika waloryzacji podlegają publikacji w Monitorze Polskim.
B.K.