ZAMÓW DOSTĘP
Przypomnij mi login i hasło
Wyszukiwanie zaawansowane »

Choroby zawodowe - nowelizacja przepisów

Choroby zawodowe - nowelizacja przepisów

W Dzienniku Ustaw Nr 99 pod pozycją 825 opublikowano ustawę z dn. 22.05.2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw

Powyższa ustawa dostosowuje przepisy uznane za niekonstytucyjne do wyroku TK z dn. 19.06.2008 r., sygn. akt P 23/07 (Dz.U. Nr 116, poz. 740), w którym orzeczono o niezgodności:

  • art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26.06.1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.) w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozp. RM z dn. 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych spra-wach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115) oraz
  • wskazanego wyżej rozp. RM z dn. 30.07.2002 r.– z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.

Powyższe rozp. RM wydano na podstawie powołanego art. 237 § 1 pkt 2 i 3 k.p., zakwestionowanego przez Trybunał ze względu na brak ustawowych wytycznych co do treści aktu wykonawczego. TK odroczył utratę mocy ww. przepisów na 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw – oznacza to, że przestały one obowiązywać z dn. 03.07.2009 r. W związku z tym faktem wymieniona nowelizacja z dnia 22.05.2009 r. wchodzi w życie z dniem 03.07.2009 r. (art. 4 ustawy zmieniającej).
Ustawa nowelizująca wprowadza do k.p. zasadnicze rozwiązania dotyczące problematyki chorób zawodowych, dotychczas uregulowane tylko w rozp., gdyż jak zaznaczył TK, niedopuszczalne jest, aby norma ustawowa rozszerzana była przez przepisy wykonawcze.
Na podstawie przepisów ustawy zmieniającej do k.p. dodano art. 2351 definiujący pojęcie choroby zawodowej.

Przez chorobę zawodową należy rozumieć chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych „narażeniem zawodowym”.

Rozpoznanie choroby zawodowej może nastąpić u pracownika lub byłego pracownika bez względu na wcześniejsze zakończenie pracy w narażeniu zawodowym, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (nowy art. 2352 k.p.).
Uchwalona ustawa zmieniająca reguluje zasady zgłaszania chorób zawodowych oraz zasady postępowania w razie podejrzenia choroby zawodowej. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 235 § 1 k.p., pracodawca zobowiązany jest niezwłocznie zgłosić do właściwego państwowego inspektora sanitarnego i właściwego okręgowego inspektora pracy każdy przypadek podejrzenia choroby zawodowej. Ponadto, stosownie do § 2 tego artykułu, taki obowiązek dotyczy również lekarza podmiotu właściwego do rozpoznania choroby zawodowej, o którym mowa w przepisach rozp. w sprawie chorób zawodowych.
Przypominamy, że do tej pory od pracodawcy wymagano zgłaszania zarówno przypadków podejrzenia, jak i przypadków rozpoznania choroby zawodowej.
W ramach nowelizacji poszerzono krąg podmiotów, które mogą dokonać zgłoszenia choroby zawodowej. W art. 235 k.p. dodany został § 22 przyznający uprawnienie do zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej również pracownikowi lub byłemu pracownikowi, jeżeli podejrzewa, że występujące u niego objawy mogą wskazywać na taką chorobę.

Pracownik aktualnie zatrudniony powinien zgłosić podejrzenie choroby zawodowej za pośrednictwem lekarza sprawującego nad nim profilaktyczną opiekę zdrowotną.

Dodany w art. 235 k.p. § 21 nakłada na lekarza oraz lekarza dentystę obowiązek skierowania pacjenta na badania w każdym przypadku podejrzenia choroby zawodowej, w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu takiej choroby albo o braku podstaw do jej rozpoznania.
Nowością są ponadto przepisy zobowiązujące pracodawcę do:

  • przesłania do wskazanego instytutu medycyny pracy oraz właściwego inspektora sanitarnego zawiadomienia o skutkach choroby zawodowej (art. 235 § 5 k.p.) oraz
  • przechowywania protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy wraz z pozostałą dokumentacją powypadkową przez 10 lat (art. 234 § 31 k.p.).

W ramach nowelizacji skorygowano oczywiście wadliwą delegację do wydania rozp. Stosownie do znowelizowanego art. 237 § 1 k.p. w drodze rozp. RM określa:

  • sposób i tryb postępowania przy ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sposób ich dokumentowania, a także zakres informacji zamieszczanych w rejestrze wypadków przy pracy,
  • skład zespołu powypadkowego,
  • wykaz chorób zawodowych,
  • okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym,
  • sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych,
  • podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych.

Regulując kwestie będące przedmiotem rozp., RM powinna uwzględnić aktualną wiedzę w zakresie patogenezy i epidemiologii chorób powodowanych przez czynniki szkodliwe dla człowieka występujące w środowisku pracy oraz kierować się koniecznością zapobiegania występowaniu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Oprócz zmian w k.p. nowelizacją objęto także dwie ustawy z dnia 30.10.2002 r.:

  • o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. Nr 199, poz. 1673, z późn. zm.),
  • o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach (Dz.U. Nr 199, poz. 1674, z późn. zm.).

Charakter tych zmian podyktowany jest koniecznością dostosowania wybranych unormowań zawartych w wymienionych ustawach do nowych przepisów k.p.
Aby zrealizować wyrok Trybunału i nie dopuścić do powstania luki prawnej, MZ przygotowało projekt rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
Wykaz chorób wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, stanowiący załącznik do nowego rozp., ma charakter zamknięty. Oznacza to, że nie będzie można uznać za chorobę zawodową przypadłości opisanej w innych przepisach.

Nowe rozp. powinno wejść w życie z dniem, w którym moc obowiązującą utraciły przepisy poprzedniego rozp. RM z dn. 30.07.2002 r., czyli od 03.07.2009 r.

M.O.

Więcej o Prawo pracy