ZAMÓW DOSTĘP
Przypomnij mi login i hasło
Wyszukiwanie zaawansowane »

Wraca dzień wolny za święto przypadające w sobotę - wyrok TK

Wraca dzień wolny za święto przypadające w sobotę - wyrok TK

Wraca dzień wolny za święto przypadające w sobotę - wyrok TK

Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z konstytucją przepisy, które odbierają pracownikom dzień wolny za święto przypadające w dzień wolny od pracy.

Przypomnijmy, że zmianę w tym zakresie wprowadziła ustawa z dn. 24.09.2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 224, poz. 1459). Zmodyfikowała ona art. 130 kp. dodając do tego unormowania § 21. Przepis ten zmienił sposób ustalania wymiaru czasu pracy. Wprawdzie w dalszym ciągu obowiązywała zasada obniżania wymiaru czasu pracy o 8 godzin, jeżeli święto przypadało w innym dniu niż niedziela (art. 130 § 2 k.p.), jednak nowy § 21 w art. 130 k.p. wniósł istotne zastrzeżenie dotyczące przypadku, gdy święto pokrywało się z dniem wolnym od pracy wynikającym z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy – w myśl omawianej regulacji nie dochodziło wówczas do obniżenia wymiaru czasu pracy. Brzmienie art. 130 § 21 k.p. jednoznacznie wskazuje, iż jeśli zgodnie z przyjętym rozkładem czasu pracy święto przypada w dniu wolnym od pracy, wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, to nie obniża ono wymiaru czasu pracy. Konsekwencją takiego zapisu była przede wszystkim likwidacja obowiązku „oddawania” pracownikom innego dnia wolnego w sytuacji, gdy święto przypadało w sobotę (jeśli ten dzień został wyznaczony jako dzień wolny od pracy z tytułu pięciodniowego tygodnia pracy). Jak wiadomo dzień wolny, o którym mowa wyżej, może być wyznaczony nie tylko w sobotę ale także w każdym innym dniu niż niedziela, również wtedy – jeśli nastąpi zbieg święta oraz dnia rozkładowo wolnego – stosuje się art. 130 § 21 k.p., czyli wymiar czasu pracy nie ulega obniżeniu.

Przepis ten wywoływał wiele kontrowersji, gdyż pozwalał kreować rozkłady czasu pracy w taki sposób, aby święta nakładały się na dni wolne harmonogramowo. W ocenie środowiska związkowego ustalenia przyjęte w omawianym przepisie miały dyskryminacyjny charakter. 

W związku z powyższym na wniosek Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność" Trybunał Konstytucyjny badał zgodność art. 130 § 21 k.p. z art. 32 i art. 66 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Po rozpatrzeniu sprawy w dniu 02.10.2012 r. TK stwierdził niezgodność wspomnianego przepisu z ustawą zasadniczą. W uzasadnieniu podkreślono, że zgodnie z art. 14 k.p. oraz art. 66 ust. 2 Konstytucji wszyscy pracownicy mają prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy. W związku z tym ustawowe ograniczenie liczby dni wolnych od pracy w danym okresie rozliczeniowym powinno w równej mierze dotyczyć wszystkich pracowników i być oparte na racjonalnych i zobiektywizowanych, a także przewidywalnych kryteriach.

Liczba dni wolnych od pracy w danym okresie rozliczeniowym mogłaby być różna dla różnych grup pracowników, gdyby można było na podstawie przepisów prawa wyodrębnić grupy pracowników, którym ze względu na cechy osobowe lub charakter pracy mogłaby przysługiwać mniejsza lub większa liczba dni wolnych od pracy niż pozostałym pracownikom.

Wprowadzenie różnic w liczbie dni wolnych od pracy przysługujących pracownikom tylko na podstawie przyjętego przez danego pracodawcę rozkładu czasu pracy nie znajduje racjonalnego uzasadnienia. Przyjęte przez ustawodawcę kryterium zróżnicowania nie wynika, ani z cech osobowych pracownika, ani z charakteru jego pracy. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego zróżnicowanie sytuacji prawnej pracowników w zakresie prawa do dnia wolnego od pracy w zamian za święto w zależności od tego czy święto przypada w dniu wolnym od pracy wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy czy w dniu będącym według tego rozkładu czasu pracy dniem pracy, nie znajduje usprawiedliwienia w potrzebach i interesach gospodarki narodowej. Rozważania natury budżetowej nie mogą uzasadniać dyskryminacji.
Jak podkreślił TK ustawodawca w art. 130 § 21 k.p. naruszył konstytucyjną zasadę równości, bezpodstawnie różnicując liczbę dni wolnych od pracy przysługujących pracownikom, w oparciu o nieznajdujące racjonalnego uzasadnienia kryterium zróżnicowania.

Wyrok Trybunału jest ostateczny, zatem zakwestionowany przepis (art. 130 § 21 k.p.) straci moc z chwilą opublikowania wyroku w Dzienniku Ustaw.

 G. Rompel

Więcej o Aktualności

Czytaj również