Projekt nowego rozporządzenia w sprawie należności z tytułu podróży służbowych
Projekt nowego rozporządzenia w sprawie należności z tytułu podróży służbowych
Istnieje możliwość, że dnia 01.09. br. wejdą w życie nowe przepisy wykonawcze regulujące problematykę należności za podróże służbowe, bowiem resort pracy przedstawił projekt rozporządzenia w tej sprawie.
W obecnym stanie prawnym kwestie związane z rozliczaniem podróży służbowych unormowano w dwu aktach wykonawczych, tj.:
- w rozp. MPiPS z dn. 19.12.2002 r. (Dz.U. Nr 236, poz. 1990, z późn. zm.), które odnosi się do podróży krajowych,
- w rozp. MPiPS z dn. 19.12.2002 r. (Dz.U. Nr 236, poz. 1991, z późn. zm.), które dotyczy podróży poza granicami kraju.
Mimo że wspomniane regulacje są adresowane do pracodawców i pracowników ze sfery budżetowej (chodzi tutaj zarówno o państwowe, jak i samorządowe jednostki organizacyjne), to zawarte w nich przepisy mają znacznie szerszy zakres oddziaływania – odwołują się do nich m.in. odrębne akty wykonawcze określające należności z tytułu podróży służbowych przysługujące żołnierzom zawodowym oraz funkcjonariuszom służb mundurowych. Ponadto pracodawcy spoza sfery budżetowej mogą wprawdzie ustalić należności pracownicze wynikające z podróży służbowych w u.z.p., regulaminie wynagradzania lub umowie o pracę, jednak postanowienia w nich ujęte nie mogą określać diet za dobę w podróży służbowej na obszarze kraju w wysokości niższej niż wskazana w powołanych wyżej przepisach wykonawczych. W razie gdy u.z.p., regulamin wynagradzania lub umowa o pracę nie zawiera powyższych postanowień, pracownikowi przysługują należności na pokrycie kosztów podróży służbowej odpowiednio wg przepisów omawianych rozporządzeń MPiPS z dn. 19.12.2002 r. (art. 77 § 4 i 5 k.p.).
Jak zaznaczono w uzasadnieniu do projektu nowego rozp. ws. podróży służbowych, zmiany w obrębie rozliczania podróży służbowych są niezbędne ze względu na konieczność:
- podwyższenia stawek diet, a w odniesieniu do podróży zagranicznych – także urealnienia limitów noclegowych, ponieważ ich wysokość nie była korygowana od kilku lat (ostatnia nowelizacja stawek miała miejsce dnia 01.01.2006 r.),
- uściślenia, uproszczenia lub ujednolicenia procedur.
Resort pracy, dokonując modyfikacji dotychczasowych przepisów w zakresie podróży służbowych, postanowił, że całość regulacji dotyczących tego zakresu przedmiotowego zostanie ujęta w jednym akcie prawnym, co jest uzasadnione m.in. zbieżnością bądź powtarzalnością wielu zapisów dotąd funkcjonujących w odrębnych rozporządzeniach. Przedstawiony przez MPiPS projekt uwzględnia większość uwag zgłoszonych przez niektórych ministrów i kierowników urzędów, starano się również – w miarę możliwości – wziąć pod uwagę stanowiska pracodawców i strony związkowej.
Najważniejsze założenia projektowanego rozporządzenia przewidują następujące rozwiązania:
- podwyższenie stawki diety za dobę w podróży krajowej do 30 zł z obecnie obowiązujących 23 zł,
- zmniejszenie należnej diety w przypadku gdy pracownik miał zapewnione bezpłatne wyżywienie. Kwotę diety zmniejsza się o koszt otrzymanego bezpłatnego wyżywienia, przyjmując, że śniadanie to 25% diety, obiad – 50% diety, zaś kolacja – 25% diety,
- w związku ze zmianą stawki diety podwyższeniu ulegną: ryczałt na dojazdy miejscowe oraz ryczałt za nocleg. Ustalono jednocześnie limit zwrotu udokumentowanych kosztów noclegów (do 600 zł za jedną dobę hotelową) oraz warunki, w których pracodawca może dokonać zwrotu bez uwzględniania tego limitu,
- zmianę wysokości diet oraz limitów noclegowych w odniesieniu do większości państw, a także zmianę waluty, z USD na EUR, w przypadku kilkunastu państw,
- wprowadzenie zapisu, zgodnie z którym w przypadku podróży zagranicznej odbywanej do dwóch lub więcej państw pracodawca może ustalić więcej niż jedno państwo docelowe. Nowa regulacja nie będzie miała zastosowania do podróży służbowych, odbywanych w ramach tzw. tranzytu,
- nowelę przepisów dotyczących zwrotu przez pracodawcę udokumentowanych kosztów leczenia pracownika za granicą. Zwrot kosztów, o których mowa, następuje ze środków pracodawcy, z wyjątkiem świadczeń zdrowotnych udzielonych zgodnie z przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w UE,
- dodanie przepisu określającego sposób postępowania w sytuacji gdy podróż zagraniczna wiąże się z przemieszczaniem się pracownika na obszarze kraju. W takim przypadku regulacje dotyczące podróży krajowych stosuje się odpowiednio do ustalenia należności pracownika za czas przejazdu na odcinku krajowym w drodze za granicę. Powyższa zasada odnosi się również do drogi powrotnej.
Obecnie projekt rozp. znajduje się w końcowej fazie uzgodnień międzyresortowych, po zakończeniu których zostanie przesłany w celu zaopiniowania do Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
Maciej Ofierski