W 2012 roku ustawa antykryzysowa już nie obowiązuje
W 2012 roku ustawa antykryzysowa już nie obowiązuje
Tylko do dnia 31.12.2011 r. pracodawcy mogli korzystać z udogodnień przewidzianych w ustawie z dn. 01.07.2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców (Dz.U. Nr 125, poz. 1035, ze zm.), zwanej potocznie ustawą antykryzysową.
Począwszy od 01.01.2012 r. szczególne rozwiązania wprowadzone w ramach wymienionej ustawy tracą moc, co jest równoznaczne z koniecznością stosowania regulacji kodeksowych, które zostały zawieszone na mocy przepisów ustawy antykryzysowej.
Ustawa antykryzysowa umożliwiała m.in.:
- przedłużenie okresu rozliczeniowego do 12 miesięcy, przy zachowaniu procedur określonych w art. 9,
- wprowadzenie indywidualnego rozkładu czasu pracy oraz obniżonego wymiaru czasu pracy (por. art. 10–12),
- zatrudnianie na podstawie wielu umów o pracę na czas określony, pod warunkiem że łączny okres trwania tych umów nie przekroczył 24 miesięcy, bez stosowania zasady wynikającej z art. 251 k.p.,
- stosowanie określonych środków w odniesieniu do pracodawcy dotkniętego przejściowymi trudnościami finansowymi.
Na podstawie ustawy antykryzysowej istniała również możliwość dofinansowania przez starostę – na wniosek przedsiębiorcy w przejściowych trudnościach finansowych – kosztów szkolenia pracowników oraz kosztów studiów podyplomowych pracowników.
W przepisach końcowych ustawy antykryzysowej (art. 33–35) określono końcowy termin stosowania rozwiązań wynikających z regulacji ww. aktu prawnego, mających na celu złagodzenie negatywnych skutków kryzysu ekonomicznego. Zgodnie z zapisami zawartymi w powołanych przepisach – do dnia 31.12.2011 r.:
- udziela się pomocy polegającej na wypłacie pracownikowi świadczeń na częściowe zaspokojenie wynagrodzeń za czas przestoju ekonomicznego oraz na częściowe zrekompensowanie obniżenia wymiaru czasu pracy,
- udziela się przedsiębiorcy świadczenia na opłacenie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, o których wyżej mowa, należnych od pracodawcy, w związku z przyznanymi świadczeniami,
- ustala się nowe warunki spłaty należności FGŚP, które powstały przed 30.06.2008 r., przedsiębiorcy korzystającemu z pożyczki, niepodlegającemu procesowi likwidacji,
- realizuje się ze środków FP finansowanie kosztów szkoleń, studiów podyplomowych i stypendiów wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne,
- obowiązują: przedłużony okres rozliczeniowy, indywidualny rozkład czasu pracy pracownika, obniżony wymiar czasu pracy oraz ograniczenia w zatrudnianiu pracownika na podstawie umów o pracę na czas określony, czyli udogodnienia przewidziane w rozdziale 2 ustawy antykryzysowej,
- pracownik może być objęty przestojem ekonomicznym.
W tym miejscu należy poświęcić kilka słów problematyce zawierania umów na czas określony, mianowicie umowy takie, trwające w dniu 01.01.2012 r., podlegają regulacji art. 251 k.p. (art. 34 ust. 2 ustawy antykryzysowej). Nie dotyczy to jednak umowy na czas określony, zawartej przed 22.08.2009 r., jeżeli termin jej rozwiązania przypada po dniu 31.12.2011 r. W takim przypadku umowa rozwiązuje się z upływem czasu, na który została zawarta (art. 35 ust. 3 ustawy antykryzysowej). Warto dodać, że ustawa antykryzysowa nie obejmowała przepisów wskazujących zasady postępowania w sytuacji gdy doszło do przekroczenia 24-miesięcznego maksymalnego okresu trwania umów na czas określony – trzeba to uznać za istotną wadę prawną omawianego rozwiązania, obecnie jednak trudno oszacować skutki społeczne braku regulacji w tym zakresie.
Niezależnie od ogólnej oceny ustawy antykryzysowej, należy zaznaczyć, iż niektóre ułatwienia dla pracodawców zyskały pozytywną ocenę (możliwość przedłużenia okresu rozliczeniowego, zawieranie umów na czas określony, choć odnośnie do tego udogodnienia zgłaszano zastrzeżenia, o których już była mowa), inne natomiast (udzielanie pomocy finansowej z FGŚP) nie sprawdziły się.
Z informacji publikowanych przez resort pracy wynika, że trwają prace nad różnymi scenariuszami prowadzenia dalszych prac legislacyjnych w obszarze zagadnień dotyczących prawa pracy, które dotychczas objęte były regulacjami ustawy antykryzysowej. Podczas posiedzenia Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych z dnia 19.12.2011 r. strona rządowa zaproponowała, aby:
- pracować wspólnie nad nową ustawą mającą tymczasowy charakter, zawierającą szczególne rozwiązania z zakresu prawa pracy inspirowane założeniami, które legły u podstaw stworzenia ustawy antykryzysowej, przy czym ustawa dotyczyłaby wszystkich pracodawców, lub
- wprowadzić do k.p. na stałe dwa rozwiązania z ustawy antykryzysowej, czyli możliwość przedłużenia okresu rozliczeniowego czasu pracy do 12 miesięcy oraz stosowania indywidualnych rozkładów czasu pracy lub
- kontynuować prace nad kompleksowym uregulowaniem problematyki czasu pracy w nowym dziale VI k.p., z uwzględnieniem dorobku i doświadczeń uzyskanych w okresie stosowania ustawy antykryzysowej.
Maciej Ofierski