ZAMÓW DOSTĘP
Przypomnij mi login i hasło
Wyszukiwanie zaawansowane »

Badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy

Badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy

Badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy

Pracodawca zapewnia wykonanie badań i pomiarów czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy, nie później niż w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności - stanowi § 3 nowego rozp. Ministra Zdrowia z dn. 02.02.2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U. Nr 33, poz. 166), w ramach którego częściowo wdrożono do krajowego systemu prawnego postanowienia 6 dyrektyw unijnych dotyczących ochrony zdrowia pracowników.

Do obowiązków pracodawcy, sformułowanych w wymienionym rozp., należy wskazanie czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, dla których wykonuje się badania i pomiary, po przeprowadzeniu rozpoznania źródeł emisji czynników oraz warunków wykonywania pracy, mających wpływ na poziom stężeń lub natężeń tych czynników lub poziom narażenia na ich oddziaływanie, ze szczególnym uwzględnieniem elementów organizacyjnych wskazanych w § 2 ust. 1 cyt. rozp. (m.in.: procesy technologiczne, rodzaje czynników szkodliwych, wyposażenie techniczne, środki ochrony zbiorowej, rzeczywisty czas oddziaływania czynników szkodliwych). Kolejnym obowiązkiem pracodawcy jest prowadzenie konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami, w trybie przyjętym u danego pracodawcy, w zakresie działań dotyczących:

  • rozpoznania i typowania czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy,

  • wykonywania badań, pomiarów i pobierania próbek tych czynników na stanowisku pracy.

W zależności od rodzaju czynnika szkodliwego zróżnicowano częstotliwość wykonywania badań i pomiarów. W przypadku występowania szkodliwego dla zdrowia czynnika lub pyłu, z wyjątkiem czynnika o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, badania i pomiary realizuje się:

  • co najmniej raz na 2 lata – jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono stężenie czynnika szkodliwego dla zdrowia powyżej 0,1 do 0,5 najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS), określonego w odrębnych przepisach wykonawczych,

  • co najmniej raz w roku – gdy podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono stężenie czynnika szkodliwego powyżej wartości 0,5 NDS.

Jeśli chodzi o szkodliwy dla zdrowia czynnik chemiczny, dla którego w odrębnych przepisach ustalono wartość najwyższego dopuszczalnego stężenia pułapowego (NDSP), pracodawca wykonuje we własnym zakresie pomiary ciągłe stężenia tego czynnika za pomocą urządzeń lub z uwzględnieniem procedur spełniających wymagania określone w PN-EN 482 lub normie ją zastępującej. W odniesieniu do czynników o działaniu rakotwórczym lub mutagennym badania i pomiary wykonuje się:

  • co najmniej raz na 6 miesięcy – gdy podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono stężenie czynnika powyżej 0,1 do 0,5 wartości NDS,

  • co najmniej raz na 3 miesiące – gdy w ostatnim badaniu i pomiarze stężenie czynnika wyniosło powyżej 0,5 wartości NDS.

W przypadku narażenia na pył zawierający azbest, badania i pomiary wykonuje się co najmniej raz na 3 miesiące, jeśli natomiast wyniki dwóch ostatnich badań i pomiarów nie przekroczyły 0,5 wartości NDS, częstotliwość ta może być zmniejszona do okresów półrocznych. Pracodawca może ponadto odstąpić od wykonywania badań i pomiarów wymienionych czynników szkodliwych, jeżeli wartości NDS nie przekroczyły 0,1 NDS w dwóch ostatnich badaniach i pomiarach w okresach uzależnionych od rodzaju czynnika szkodliwego (§ 7 cyt. rozp.).

W kolejnych przepisach omawianego rozp. określono częstotliwość badań i pomiarów dla innych czynników szkodliwych, do których należą:

  • promieniowanie optyczne nielaserowe (§ 8),

  • promieniowanie laserowe (§ 9),

  • pola lub promieniowanie elektromagnetyczne o częstotliwości z zakresu 0 Hz – 300 GHz (§ 11),

  • mikroklimat zimny albo gorący (§ 12),

  • czynnik fizyczny występujący w postaci hałasu, hałasu ultradźwiękowego, drgań mechanicznych działających na organizm człowieka przez kończyny górne lub drgań mechanicznych o ogólnym działaniu na organizm człowieka (§ 13).

Wyniki badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy pracodawca przechowuje przez okres 3 lat, licząc od daty ich wykonania. Pracodawca prowadzi także na bieżąco rejestr czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowisku pracy, wg wzoru określonego w zał. nr 1 do cyt. rozp. Pracodawca ma ponadto obowiązek wpisywać regularnie wyniki badań i pomiarów czynnika szkodliwego do karty badań i pomiarów (wzór karty zawarto w zał. nr 2 do cyt. rozp.). Rejestr oraz karta, o których wyżej mowa, podlegają przechowywaniu przez pracodawcę lub inny uprawniony podmiot przez okres 40 lat, licząc od dnia ostatniego wpisu. Do obowiązków pracodawcy należy również:

  • niezwłoczne przekazywanie informacji pracownikom narażonym na oddziaływanie czynników szkodliwych o aktualnych wynikach badań i pomiarów oraz udostępnianie im tych wyników i wyjaśnienie ich znaczenia,

  • niezwłoczne udostępnianie wyników badań i pomiarów wpisanych do rejestru i karty pracownikowi, byłemu pracownikowi, ich przedstawicielowi ustawowemu lub pełnomocnikowi, na jego pisemne życzenie; wymienione osoby mogą wystąpić do pracodawcy lub podmiotu przechowującego rejestr oraz karty o sporządzenie wyciągów, odpisów lub kopii zawartych w nich wyników badań i pomiarów.

Rozp. MZ z dn. 02.02.2011 r. wchodzi w życie z dniem 03.03.2011 r., z tym dniem utracą moc dotychczasowe przepisy zawarte w rozp. MZ z dn. 20.04.2005 r. (Dz.U. Nr 73, poz. 645, z późn. zm.).

Maciej Ofierski

Więcej o BHP i ochrona zdrowia