Metody doskonalenia kompetencji miękkich
Metody doskonalenia kompetencji miękkich
"Miękkie kompetencje" to termin używany przez trenerów i specjalistów zarządzania personelem na określenie umiejętności społecznych niezbędnych do realizacji celów lub zleconych zadań w kontaktach i poprzez kontakty z innymi ludźmi, w tym, na przykład, klientami, podwładnymi i współpracownikami.
Posiadanie miękkich kompetencji na niezbędnym poziomie jest ważne na każdym stanowisku, które wymaga kontaktów z innymi ludźmi. Miękkie kompetencje, jak wszystkie kompetencje, można doskonalić. Powstaje więc pytanie, jakie metody kształtowania miękkich kompetencji są najbardziej pomocne.
Można wyróżnić trzy główne metody pomocne w kształtowaniu miękkich kompetencji:
• edukacyjną (czyli tzw. podawczą),
• treningową (czyli tzw. aktywną),
• coachingową (zwaną także wsparciem potreningowym).
Wybór metody zależy od naszych oczekiwań i potrzeb rozwojowych.
Metoda edukacyjna wiąże się z uczestniczeniem w prelekcjach lub braniem udziału w kursach e-learningowych przybliżających kompetentne społecznie zachowania w określonych sytuacjach lub rolach zawodowych. Metoda edukacyjna służy więc przykładem i inspiracją do dalszego rozwoju. Pomaga uświadomić sobie, na czym polega kompetentne społecznie funkcjonowanie. Metoda edukacyjna (w postaci prelekcji, szkolenia elektronicznego, czy lektury dobrego poradnika) jest w zupełności wystarczająca dla tych osób, które mają szeroki repertuar umiejętności społecznych i szukają jedynie inspiracji, co dokładnie robić. Jeśli jednak naszym celem jest kształtowanie nowych umiejętności społecznych, to metoda edukacyjna jest dalece niewystarczająca. Dla osób, które potrzebują rozwinąć nowe umiejętności społeczne, optymalnym wyborem będzie metoda treningowa.
Metoda treningowa polega na ćwiczeniu umiejętności społecznych w sali szkoleniowej pod czujnym okiem trenera. Trening jest swego rodzaju poligonem - miejscem swobodnego eksperymentowania z własnymi zachowaniami społecznymi. Trening miękkich kompetencji bazuje na technice odgrywania roli, która wiąże się z wielokrotnym ponawianiem następującego cyklu:
1) demonstracja pożądanych zachowań – trener pokazuje jak warto się zachowywać w określonych sytuacjach,
2) odgrywanie roli – uczestnik treningu wykorzystuje zademonstrowane zachowania w symulowanej sytuacji społecznej,
3) omówienie sposobu i efektów funkcjonowania uczestnika treningu w trakcie ćwiczenia symulacyjnego,
4) ponowne odegranie roli z uwzględnieniem otrzymanych od trenera informacji zwrotnych.
Ponieważ trening odbywa się w sali szkoleniowej, ewentualne błędy związane z nieumiejętnym zachowaniem się nie pociągają za sobą żadnych negatywnych konsekwencji. Z drugiej strony efektywne funkcjonowanie w sali szkoleniowej niekoniecznie musi przełożyć się na równie efektywne działanie w codziennych sytuacjach zawodowych. Jeśli więc zależy nam na optymalnym spożytkowaniu udziału w treningu, warto pomyśleć o zapewnieniu sobie wsparcia potreningowego. Takim wsparciem służy coaching.
Podstawową rolą coachingu jest zapewnienie wsparcia na etapie wdrażania umiejętności poznanych w trakcie treningu w codzienne sytuacje zawodowe. Coaching dostarcza okazji do refleksji nad własnym sposobem funkcjonowania w kontaktach z innymi. Współpraca z coachem owocuje zaś zaplanowaniem i wdrożeniem w codzienną praktykę zmian w sposobie kontaktowania się z ludźmi.
Tytułem podsumowania:
• jeśli potrzebujesz inspiracji do rozwoju i zmiany swych zachowań społecznych, wybierz się na prelekcję, skorzystaj z kursu e-leaningowego lub poczytaj dobry poradnik;
• jeśli chcesz nauczyć się nowych umiejętności społecznych lub zmienić swoje nawyki interpersonalne, idź na trening;
• jeśli zaś chcesz optymalnie spożytkować efekty treningu i jednocześnie wypracować swój indywidualny styl interpersonalny, najlepiej zrobisz jeśli skorzystasz z coachingu.
Dodatkowe informacje o metodach doskonalenia umiejętności społecznych Czytelnik znajdzie w książce autora niniejszego artykułu:
Smółka, P. (2008). Kompetencje społeczne. Metody pomiaru i doskonalenia umiejętności interpersonalnych. Kraków.
Dr Paweł Smółka - psycholog, trener i konsultant w projektach szkoleniowo-doradczych w obszarze zarządzania personelem; kontakt: psmolka@miekkie-kompetencje.pl
